Kameraad Vangrieken heeft niets gemeld, dus is er niets aan de hand

Op de gemeenteraad van maandag 26 oktober fileerde Carl Nijssens (cd&v) het veiligheidsbeleid van de stad, met wetsartikels, cijfers en drie verhalen uit zijn eigen buurt. Burgemeester Ludwig Vandenhove (Vooruit) antwoordde met een schouderophalen. Verder op de agenda: een afwezige fractieleider, een schepen zonder advies, en onderhuidse spanningen tussen WOW en N-VA.

De federale wetgever heeft dit jaar de politieraad afgeschaft. De beslissingen over de politiezone Sint-Truiden-Gingelom-Nieuwerkerken worden voortaan genomen door het politiecollege, de club van de drie burgemeesters, en de democratische controle daarop verhuist naar de gemeenteraden. Maandagavond moest de Truiense raad de spelregels voor die controle vastleggen. Op zich een goede zaak, oordeelde Nijssens, "maar dan moet die controle ook echt mogelijk zijn". En daar wrong volgens hem het schoentje.

Controle, maar dan wel echt

Nijssens had zijn huiswerk gemaakt en legde vier knelpunten op tafel. De notulen van het politiecollege staan vol beslissingen, maar bevatten nauwelijks uitleg. "Er wordt kennisgenomen van een meetplan. Maar wat is er gemeten? Wat waren de resultaten? Wat wordt ermee gedaan?", vroeg hij. Het jaarverslag 2025 is dan weer uitgebreid, maar mist de cijfers die de nieuwe wet oplegt: hoeveel politiemensen per gemeente aan het onthaal staan, hoeveel patrouilles er rijden, hoeveel interventies er in Sint-Truiden alleen gebeuren en hoelang mensen gemiddeld op politiehulp wachten. Komt er voor het einde van het jaar een aangevuld jaarverslag, en komt de korpschef dat toelichten in de gemeenteraad?

Principiëler is de weg die vragen van raadsleden moeten afleggen: verplicht via de burgemeester naar de politiesecretaris. "Wij moeten een politiecollege controleren en onze vragen moeten passeren via iemand die zelf deel uitmaakt van dat college", merkte Nijssens op. En dan de termijn: mondelinge vragen moeten tien werkdagen voor het laatste nuttige politiecollege binnen zijn, en dat college moet op zijn beurt nog voor de gemeenteraad plaatsvinden. "Zo kan je de vis verdrinken en ons van het kastje naar de muur sturen", aldus het raadslid. Gebeurt er morgen iets ernstigs in de stad, dan moet de raad een volledige vergadercyclus wachten om er vragen over te mogen stellen. Drie aanpassingen vroeg hij dus: volledige informatie, een transparante behandeling van de vragen en een werkbare regeling voor dringende mondelinge vragen. Niet onredelijk, zou je denken, in een stad die jarenlang onder verhoogd toezicht stond omdat de controle op het bestuur er te wensen overliet.

Het leven zoals het is

Bij de jaarrekening 2025 en de begrotingswijziging van de politiezone ging Nijssens door. De politiezone draait in 2026 op een gewone werkingsbegroting van bijna 16 miljoen euro. Ruim 6,5 miljoen daarvan wordt gedragen door de stad, dus door de Truienaar. Wat krijgt die daarvoor terug? Nijssens woont zelf in de binnenstad, bij de Diesterstraat en het Sint-Gangulfusplein, en bracht drie verhalen mee van de afgelopen twee weken. "Even het leven zoals het is", noemde hij het.

Een oudere handelaar uit de Diesterstraat werd in zijn zaak bestolen van zijn gsm, zijn identiteitsdocumenten en zijn bankkaarten. Hij beschikte over locatiegegevens: het toestel zat eerst aan het Truiense station, daags nadien in Schaarbeek en twee dagen later in Duitsland. Toch moest hij van de lokale politie vier dagen wachten om aangifte te kunnen doen. Uiteindelijk heeft hij zijn toestel zelf gerecupereerd, via de Duitse politie, en is hij het in Duitsland gaan ophalen.

Een buurtbewoonster getuigde over de aanhoudende overlast rond een gekend drugspand. Bij een politieactie zouden mensen over haar dak gevlucht zijn, tot grote angst van haar dochter, die nadien drugs op het afdak vond. En een jonge vrouw uit de buurt ontdekte dat haar auto, die ze 's avonds geparkeerd had, 's nachts was verplaatst en gebruikt. Er was ongeveer honderd kilometer mee gereden. Ook zij moest vijf dagen wachten om aangifte te doen.

"Een jonge vrouw uit de buurt ontdekte dat haar auto, die ze 's avonds geparkeerd had, 's nachts was verplaatst en gebruikt. Er was ongeveer honderd kilometer mee gereden. Ook zij moest vijf dagen wachten om aangifte te doen.

"Ik ken niet alle omstandigheden en wil niemand persoonlijk beschuldigen", zei Nijssens er uitdrukkelijk bij. "Dit zijn maar drie verhalen uit één buurt. Maar ze verdienen onze aandacht."

Toeval of niet: diezelfde dag publiceerde Het Laatste Nieuws de nieuwe cijfers van zijn Gemeentetest over het veiligheidsgevoel. Sint-Truiden haalt 38 op 100, tegenover 44 in 2023. Het Vlaamse gemiddelde bedraagt 60. De stad staat op plaats 255 van 276 gemeenten en kleurt als enige rood in Zuid-Limburg. "Dat is toch een ernstig signaal", vond Nijssens. Wat hem vooral trof, is het gevoel bij inwoners dat ze snel gecontroleerd en bekeurd worden, maar veel moeilijker geholpen wanneer ze zich zelf onveilig voelen. Verkeersveiligheid, alcoholcontroles en parkeerhandhaving zijn noodzakelijk, gaf hij toe. Maar wat zijn vandaag de prioriteiten, en waar gaan de beschikbare mensen en middelen naartoe?

Kameraad Vangrieken

Het antwoord van burgemeester Vandenhove, die als burgemeester in het politiecollege zetelt en dus mee de prioriteiten van de zone bepaalt, verdient een plaats in de Truiense annalen. Hij zou het opvragen, zei hij, en de aanpassingen van de politieraad konden wat hem betrof, opnieuw besproken worden: "maar er zijn geen problemen in uw straat en wijk. Anders had mijn kameraad Vangrieken mij dat wel verteld." Johnny Vangrieken, raadslid voor Vooruit, als veiligheidsbarometer van de binnenstad. Zoals de wijkspionnen in Havana verslag moeten uitbrengen aan de communistische partij. Een raadslid brengt getuigenissen mee van een bestolen handelaar, een bange moeder en een geleende auto, Het Laatste Nieuws zet de stad in de staart van het Vlaamse klassement, en het antwoord van het stadsbestuur luidt dat een partijgenoot niets gemeld heeft. Hallo, burgemeester? Vandenhove maakte, het moet gezegd, opnieuw een vermoeide indruk. Nijssens daarentegen was in bloedvorm. Het schepencollege dat hem in maart nog opriep om zijn mandaat neer te leggen, kreeg maandag een lesje dossierkennis.

Zie ik de lichtjes

Niet iedereen in de oppositie maakte een goede beurt. Youngster Remco Schoofs (CD&V) stelde voor om de kerstverlichting tot half februari te laten hangen. Naar eigen zeggen, omwille van het veiligheidsgevoel in de donkere maanden. Schepen Marijn Ghys (WOW) schoot het voorstel met een warme glimlach af. “De meeste mensen zijn hun kerstboom na Driekoningen al moe, laat staan dat we de kerstverlichting tot half februari laten hangen”, zei hij. “Daarbij, de handelaars zijn geen vragende partij.” “Dat geloof ik niet”, riposteerde Ingrid Kempeneers (CD&V), ietwat kattig. Waarmee het voorstel even snel gedoofd was als een kerstlichtje na Driekoningen.

Elders in de raad

Fractieleider Patrick Vanparys van Vlaams Belang was afwezig, zo meldde de voorzitter bij het begin van de zitting, en dat was te merken. De familie Govaerts kreeg zijn afwezigheid niet helemaal opgevangen. Het talent in die fractie zit duidelijk bij één persoon, en die komt uit West-Vlaanderen. Al zijn de droge opmerkingen van Geert Govaerts best te pruimen. Het nadeel van de man: bij wijlen lijkt hij zo weggelopen uit Spitting Image, de Britse poppensatire uit de jaren tachtig.

Opnieuw bleek een dossier van schepen Gert Stas (Vooruit) niet in orde. Deze keer ontbrak het advies van de Jeugdraad bij het subsidiereglement voor de jeugdbewegingen. Na wat getreuzel en de nodige schorsingen werd het punt dan toch gestemd: de jeugdbewegingen krijgen meer en betere subsidies door een efficiënter gebruik van het budget. Het typeert de man van Vooruit, Gert "Sloddervos" Stas. Slimheid en visie worden bij hem afgewisseld met nonchalance en een zekere luiheid.

En dan was er het dossier van de bomen op de Grote Markt, de vijf exemplaren die de stad eind november in volle grond wil zetten. Daar kwam de spanning tussen N-VA en WOW zichtbaar naar boven. Iets wat je enkel kon zien als je in de gemeenteraadszaal zelf aanwezig was. Buiten beeld dus. Schepen Günther Dauw (N-VA) geraakte in dat debat maar moeilijk aan het woord en gesticuleerde geïrriteerd zijn ongenoegen in de richting van gemeenteraadsvoorzitter Peter Van Dam (WOW). Die laatste, het moet gezegd, voert zijn taak als voorzitter goed uit. In deze raad is dat al een verdienste op zich.

Foto Carl Nijssens, door Debby Termonia