Opinie: Het Uur van de Wolven

Wie deze Paasvakantie op zoek is naar een goed boek, kan ik 'Het Uur van de Wolven' aanbevelen. Het geeft een ontnuchterend beeld van hoe politiek achter de schermen er aan toe gaat.

De Italiaanse schrijver en politieke insider Giuliano da Empoli werkte voorheen voor de Italiaanse oud-premier Matteo Renzi en de Franse president Emmanuel Macron. "In het politieke bedrijf is niet alleen de val pijnlijk; in werkelijkheid lijd je de hele tijd pijn", schrijft da Empoli. "Je moet erop gebouwd zijn. Zoals die vissen in de diepzee die eraan gewend zijn te overleven onder de druk van duizenden tonnen zeewater."

De les van Tony Blair

Zo beschrijft Tony Blair in "On Leadership: Lessons for the 21st Century" de drie stadia van politieke leiders. In het begin, wanneer ze aan de macht komen, luisteren ze aandachtig; ze weten dat ze veel niet weten, proberen te begrijpen hoe ze hun rol moeten invullen. Na een tijdje overtuigen ze zichzelf ervan voldoende ervaring te hebben opgebouwd, genoeg weten om zich in te beelden dat ze alles doorhebben. Dat is de gevaarlijkste fase, die van de hubris of extreme overmoed: ‘Dan heb je geen zin meer om naar anderen te luisteren,’ schrijft Blair. ‘Jij bent de baas en wie weet er nu meer van dan jij?’ Maar weinigen bereiken het derde stadium, dat van de maturiteit, waarin je tot het inzicht komt dat jouw ervaring niet het totaal generaal van politieke kennis is, en dan begin je weer naar anderen te luisteren. De meeste leiders, aldus Blair, raken daar nooit.

"Het probleem is dat je in een bestaan als dit de kans niet hebt om ervaringen degelijk en nuttig te verwerken", gaat da Empoli verder. "De continue opeenvolging van externe impulsen maakt dat de hersenen nauwelijks tijd hebben om te reageren. Pas als het avontuur is afgelopen heeft de politicus de mogelijkheid om op zijn schreden terug te keren om er lering uit te trekken. Als hij daar aanleg voor heeft tenminste, want dat zie je steeds minder. En als hij ondertussen niet is ontploft zoals de meeste vissen uit de diepzee wanneer ze aan het wateroppervlak komen."

Noël Slangen zei me ooit dat elke politieke bubbel, van de Amerikaanse president over de Belgische premier tot de burgemeester van Sint-Truiden, ongeveer dezelfde samenstelling heeft. Hoogstens een dozijn experten en vertrouwelingen waar de politieke leider in kwestie echt naar luistert en die de dienst uitmaken. De dynamiek rond Trump is dus ongeveer dezelfde als die rond BDW of zelfs VDH.

Dead man Walking

Met de kennis van vorige paragrafen indachtig, kan ik stellen dat het niet zo goed gaat met de Truiense politieke leider Ludwig Vandenhove. De man heeft jammer genoeg de kans nooit gegrepen om tot Blairs derde fase, die van maturiteit, door te groeien en is nagenoeg blijven steken in pijnlijke hoogmoed en zelfoverschatting. De man vergelijkt zich heden ten dagen 24/7 met oud premier Jean-Luc Dehaene, voert een rechtse politieke agenda uit en laat zich, ook 24/7, ringeloren door de machiavellistische N-VA schepen Günther Dauw. Niet alleen voor mij, maar voor heel wat mensen die de Truiense politiek al enkele decennia lang volgen is dit erg opmerkelijk. HLN-columnist Jan Segers vatte het vorige week misschien nog het best samen: "Welke andere stad kan bogen op een burgemeester als Ludwig Vandenhove (Vooruit), Meneer Vluchtmisdrijf en Mister Drie Promille, die in zijn pisbroek door de straten van zijn stad laveert? In Bommerskonten dragen ze je dan ten grave, in Sint-Truiden ga je je bezinnen op andermans kosten." Met andere woorden Vandenhove is wat de Amerikanen zo mooi zeggen "a dead man walking". En dat kan zelfs die sluwe Dauw niet verbergen.

Arbeidsinspectie

Een slappe burgemeester laat zich manipuleren door een sterke administratie. In Sint-Truiden, waar Audit Vlaanderen zich nationaal op de kaart heeft gezet, vertoont de algemeen directeur van de stad dermate toxisch en Borgiaans leiderschap dat aanstaande maandag de arbeidsinspectie het personeel van het OCMW komt bevragen of alles nog ok is? De vraag is of het personeel de moed heeft om zich te willen uitspreken. Ik hoop van wel. Mensen kleineren en manipuleren tot ze er letterlijk ziek van worden, behoort niet tot het takenpakket van een algemeen directeur.

Het ontwaken van WOW

Tot overmaat van ramp, voor VDH althans, is de nieuwe Truiense formatie WOW die in januari 2025, zonder ervaring aan de meet van de coalitie aantrad, over haar ontgroeningsperiode gestapt. Die logische ontluizing van zij die in het politieke bedrijf stappen, is voorbij. Gemeenteraadsvoorzitter Peter Van Dam, eerste schepen Marijn Ghys en schepen Katrien Bomans hebben hun soortelijke gewicht ontdekt. Zoals pasgeboren zeeleeuwen die voor het eerste keer in het water terechtkomen en beseffen dat ze daarvoor zijn gebouwd. Ze hebben het door. Zonder hen, geen coalitie. En hier starten de problemen voor Vandenhove en Dauw. Zonder WOW valt er niet te besturen. Dat betekent toegeven op heel wat dossiers. Van de proefopstelling in Brustem tot aanpassingen in de begroting.

WOW beseft dat Dauw slechts een dun laagje waterdruppels is dat je ’s ochtends op het gras ziet, maar later op de dag simpelweg verdampt.