Opinie: Daklozenbeleid in Sint-Truiden: van sociale ambitie naar bestuurlijk wegkijken

Sint-Truiden zegt vandaag dat het een daklozenbeleid voert. Inventarissen worden bijgehouden. Dossiers worden opgemaakt. Noodstudio’s worden tijdelijk ingezet. Maar wie door de woorden heen kijkt, ziet vooral één ding: geen visie, geen structurele aanpak en vooral geen politieke moed.

Ironisch genoeg komt dat uitgerekend van een stadsbestuur waarin Vooruit mee aan tafel zit. Een partij die in de oppositie jarenlang pleitte voor een echt opvangcentrum, met begeleiding, zorg en perspectief. Nu ze bestuurt, is dat voorstel spoorloos verdwenen. Wat overblijft is crisisbeheer, vermomd als beleid.

Noodopvang is geen oplossing

Het stadsbestuur verwijst trots naar één noodstudio, een extra winterstudio en een noodbed via het CAW. Samen goed voor enkele slaapplaatsen in een stad van meer dan 40.000 inwoners. Dat is geen structurele opvangcapaciteit, dat is symbolisch lapwerk. Noodopvang is noodzakelijk in crisissituaties, maar mag nooit het eindpunt zijn. Zonder doorgroeitrajecten, begeleid wonen of Housing First-modellen creëer je draaideurpolitiek: mensen verdwijnen tijdelijk van straat, om er even later opnieuw te belanden. Een opvangcentrum zou net dat gat moeten dichten: centrale begeleiding, psychosociale zorg, trajectwerking en stabiliteit. Dat idee was jarenlang de kern van het Vooruit-verhaal. Vandaag wordt het vervangen door tijdelijke huurcontracten en wintermaatregelen. Dat is geen vooruitgang. Dat is achteruit.

GAS-boetes en afsluitprocedures: symptoombestrijding

Nog problematischer is de nadruk op handhaving. Eigenaars van panden waar daklozen verblijven worden aangesproken. GAS-procedures liggen op tafel. Het parket wordt ingeschakeld. De onderliggende boodschap is duidelijk: maak het probleem onzichtbaar. Dat is geen sociaal beleid, dat is verdringingsbeleid. Daklozen verdwijnen niet omdat je deuren sluit. Ze verplaatsen zich. Je lost geen maatschappelijke problematiek op met sloten en sancties. Wie echt een oplossing wil, investeert in opvang, begeleiding en preventie. Niet in administratieve schrikmiddelen.

Van sociale partij naar beheerderspartij

De grootste politieke breuklijn zit bij Vooruit. In de oppositie was de partij luid en duidelijk: Sint-Truiden had nood aan een structureel opvangcentrum. In de meerderheid horen we plots andere woorden: “we doen wat mogelijk is”, “we zijn afhankelijk van hogere overheden”, “we zijn soms machteloos”. Dat is klassieke coalitietaal. Begrijpelijk misschien, maar politiek problematisch. Want waar is de beleidsnota die uitlegt waarom een opvangcentrum vandaag niet meer nodig zou zijn? Waar is de analyse die aantoont dat noodstudio’s volstaan? Waar is de langetermijnvisie? Die verantwoording ontbreekt. Besturen mag geen excuus zijn om kernstandpunten te laten verdampen.

“Wie niet geholpen wil worden, zijn wij niet verantwoordelijk”?

Misschien de meest onthutsende uitspraak is deze: als mensen hulp weigeren en op straat willen blijven, voelt de stad zich niet meer verantwoordelijk. Dat is een gevaarlijke redenering. Iedereen die met dakloosheid werkt, weet dat zorgmijding vaak voortkomt uit trauma, verslaving, psychische problemen en wantrouwen tegenover instellingen. Net daarom bestaan outreachende teams en begeleidingsmodellen. Je kan mensen niet verantwoordelijk maken voor een systeem dat hen al jarenlang laat vallen. Een sociaal beleid dat zich terugtrekt zodra het moeilijk wordt, is geen sociaal beleid.

Geen doelen, geen cijfers, geen plan

Wat vooral opvalt: het beleid bevat geen meetbare ambities. Hoeveel mensen wil Sint-Truiden structureel van straat halen? Welke begeleidingstrajecten bestaan er? Welke budgetten zijn voorzien? Wat is het meerjarenplan? Die vragen blijven onbeantwoord. Zonder doelen is er geen beleid. Alleen beheer.

Sint-Truiden verdient beter

Dakloosheid is geen randfenomeen meer. Ook in middelgrote steden groeit de problematiek. Dat vraagt geen tijdelijke pleisters, maar politieke keuzes. Een stad die echt sociaal wil zijn, investeert in structurele opvang, begeleid wonen en preventie. Ze durft middelen vrijmaken. Ze durft partnerschappen opzetten. Ze durft verantwoordelijkheid nemen. Vandaag kiest Sint-Truiden voor de comfortabele middenweg: net genoeg doen om kritiek te neutraliseren, maar te weinig om echt verschil te maken. En dat is misschien het hardste verdict: dit beleid beschermt vooral het bestuur zelf. Niet de mensen op straat.