Toen Carla Bruni zich aanbood als wijnkoerier

Bij 200.000 euro zou ze het vat zelf komen afleveren, bij 250.000 euro kwam ook haar man Nicolas Sarkozy mee. Sommelier Koen Lammens zat in 2012 op de eerste rij toen Carla Bruni in Beaune de prijs van één vat Bourgogne opdreef tot 270.000 euro. Die veiling, een van de beroemdste ter wereld, gaat terug op een verhaal van bijna zes eeuwen, met een ziekenhuis voor arme zieken en een Vlaamse meester in de hoofdrol.

Het is de derde zondag van november 2012 en ik zit op de eerste rij bij de wijnveiling van de Hospices de Beaune, midden in Bourgogne. De zaal zit vol wijnhandelaren, verzamelaars en nieuwsgierige toeschouwers, en iedereen wacht op het hoogtepunt van de namiddag. Dat is de verkoop van de Pièce des Présidents, een bijzonder vat waarvan de opbrengst naar het goede doel gaat en dat dit keer gevuld is met 350 liter Corton Grand Cru.

Plots sta ik oog in oog met Carla Bruni. De zangeres, die een halfjaar eerder nog first lady van Frankrijk was, moet de biedingen op dat ene vat zo hoog mogelijk opdrijven en doet dat met de nodige flair. “Bij 200.000 euro lever ik de wijn”, roept ze de zaal toe. Even later zet ze ook haar echtgenoot in, voormalig president Nicolas Sarkozy. “Bij 250.000 euro komt mijn man mee leveren”, belooft ze.

Het werkt, want de hamer valt uiteindelijk op 270.000 euro. De koper blijkt een Oekraïense zakenman te zijn, Igor Iankovskyi, die de flessen thuis opnieuw wil veilen voor zijn eigen goede doel. Oekraïne ligt niet bepaald om de hoek voor een persoonlijke wijnlevering. Haast is er bovendien niet bij, want de jonge wijn moet eerst nog rijpen in een kelder in Beaune en zal pas in het voorjaar van 2014 aan zijn eigenaar worden overhandigd. Of Carla en Nicolas uiteindelijk samen naar Oekraïne zijn afgereisd, weet ik niet. Het blijft wel een van de meest memorabele momenten die ik ooit op een wijnveiling heb meegemaakt. Het verhaal van die veiling begint overigens bijna zeshonderd jaar eerder.

Een stukje Vlaanderen in Bourgogne

Wie Beaune ooit bezocht, kent het Hôtel-Dieu. Het ziekenhuis uit de vijftiende eeuw is wereldberoemd om zijn kleurrijke daken, waarop geglazuurde dakpannen in rood, bruin, geel en groen geometrische patronen vormen. In dat gebouw zit ook een stuk van onze eigen geschiedenis. In die tijd waren Bourgondië en grote delen van de Nederlanden nauw met elkaar verbonden onder het bewind van de Bourgondische hertogen, en die verbondenheid zie je terug in de architectuur en de kunst. Het ziekenhuis werd in 1443 gesticht door Nicolas Rolin, kanselier van hertog Filips de Goede, en zijn echtgenote Guigone de Salins. Zij wilden arme zieken een plaats geven waar ze verzorgd konden worden. Voor de kapel bestelden ze een altaarstuk bij Rogier van der Weyden, en zijn monumentale Laatste Oordeel, een van de meesterwerken van de Vlaamse schilderkunst, is er vandaag nog te zien.

Een ziekenhuis met eigen wijngaarden

De wijn kwam er via de weldoeners. Door de eeuwen heen schonken zij de Hospices niet alleen geld maar ook wijngaarden, en zo groeide het ziekenhuis uit tot eigenaar van een uitzonderlijk wijndomein van ongeveer zestig hectare. Sinds 1859 worden de wijnen geveild om de zorgverlening te ondersteunen.

Ieder jaar op de derde zondag van november zakken wijnhandelaren en verzamelaars uit de hele wereld af naar Beaune om te bieden op de nieuwe oogst. Ze kopen geen flessen maar pièces, de traditionele Bourgondische vaten van 228 liter, goed voor ongeveer 300 flessen. De jonge wijn moet daarna nog verder rijpen.

Wanneer Hollywood naar Bourgogne komt

Naast de gewone veiling is er ieder jaar dat ene bijzondere moment, de verkoop van de Pièce des Présidents ten voordele van geselecteerde goede doelen. Om de biedingen wat extra vuur te geven, nodigen de organisatoren bekende gezichten uit. In 2012 stal Carla Bruni de show. In 2024 waren Eva Longoria en Jean Reno van de partij, samen met Dominic West en Zabou Breitman, en in 2025 maakte de Franse dj Martin Solveig zijn opwachting.

De veiling heeft daardoor af en toe iets van een Hollywoodpremière. Het spektakel dient wel dezelfde gedachte als die waarmee Nicolas Rolin en Guigone de Salins in 1443 begonnen, namelijk mensen helpen.

Drie keer zo duur in dertien jaar

Voor wijnliefhebbers is de veiling nog om een andere reden interessant. De resultaten geven een eerste indicatie van de marktstemming rond de nieuwe Bourgondische jaargang. Bourgogne is de voorbije decennia bijzonder duur geworden, omdat de beroemdste wijngaarden vaak piepklein zijn, de productie beperkt blijft en de internationale vraag naar topwijnen enorm is toegenomen. In het jaar waarin ik Carla Bruni ontmoette, bedroeg de gemiddelde veilingprijs per vat ruim 10.000 euro. In 2025 was dat 33.930 euro, meer dan drie keer zoveel in dertien jaar tijd. Die cijfers vragen wel enige voorzichtigheid, want niet ieder jaar komen dezelfde hoeveelheden of dezelfde cuvées onder de hamer, en ook de kwaliteit van de oogst en de internationale markt spelen mee. De veiling bepaalt dus niet rechtstreeks de prijzen van alle Bourgognewijnen, maar ze is wel een interessante graadmeter voor de nieuwe jaargang.

Voor het eerst Clos de Vougeot

Op zondag 15 november 2026 was Beaune toe aan de 166ste Vente des Vins. Als Pièce des Présidents kozen de Hospices dit jaar voor het eerst een vat Clos de Vougeot Grand Cru, en de opbrengst gaat naar organisaties die zich inzetten voor mensen met een zeldzame ziekte. Bijna zes eeuwen na de stichting van het Hôtel-Dieu blijft de oorspronkelijke gedachte dus springlevend. Achter de beroemde namen, de recordbedragen en de prestigieuze wijnen schuilt een sociaal project.Een goed glas Bourgogne kan veel plezier brengen, en in Beaune kan het zelfs helpen om levens te veranderen. Zelf vraag ik me veertien jaar later nog altijd af of Carla Bruni en Nicolas Sarkozy dat vat ooit persoonlijk in Oekraïne zijn gaan afleveren.